CHRONOLOGIA / 1918—2026

Pamięć
ze źródłami.

Najważniejsze wydarzenia białoruskiej państwowości i walki o prawa obywatelskie. To początek chronologii, nie pełna encyklopedia.

1918

Białoruska Republika Ludowa

25 marca Rada BRL ogłosiła niepodległość. Projekt państwowy powstał w warunkach wojny i okupacji, a jego przedstawiciele kontynuowali działalność na emigracji.

Źródło: Kancelaria Prezydenta RP ↗
1991

Odzyskanie niepodległości

Po rozpadzie ZSRR Białoruś stała się niepodległym państwem. Biało-czerwono-biała flaga była symbolem państwowym w latach 1991–1995.

Źródło: The Flag Institute ↗
1994

Pierwsze wybory prezydenckie

Alaksandr Łukaszenka został wybrany na prezydenta. Urząd prezydenta stał się później centrum systemu politycznego.

Źródło: Britannica ↗
1995

Referendum i symbole państwowe

W wyniku referendum biało-czerwono-biała flaga i herb Pogoń przestały być symbolami państwowymi.

Źródło: The Flag Institute ↗
1996

Kryzys konstytucyjny

Zmiany w konstytucji znacznie rozszerzyły uprawnienia prezydenta i zmieniły strukturę parlamentu. Legitymacja procesu była kwestionowana.

Źródło: Komisja Wenecka ↗
1919–1991

Okres sowiecki

Białoruś była częścią ZSRR; szczegółowe wydarzenia represji, wojny i odbudowy wymagają odrębnych źródeł.

Źródło: Britannica ↗
2001

Wybory prezydenckie

OBWE/ODIHR oceniła, że wybory nie spełniały międzynarodowych standardów demokratycznych.

Źródło: OBWE/ODIHR ↗
2006

Wybory i protesty

OBWE/ODIHR opisała poważne uchybienia wyborcze; po głosowaniu zatrzymywano demonstrantów.

Źródło: OBWE/ODIHR ↗
2010

Wybory i stłumienie protestów

OBWE/ODIHR opisała problemy z liczeniem głosów i użycie siły po wyborach.

Źródło: OBWE/ODIHR ↗
2020

Wybory, protesty i represje

OBWE/ODIHR nie mogła obserwować wyborów prezydenckich z powodu braku zaproszenia na czas. Po głosowaniu rozpoczęły się masowe protesty i zatrzymania.

Źródło: OBWE/ODIHR ↗
2021–2022

Organizacje i media

Raport OBWE bada dalsze represje wobec dziennikarzy i społeczeństwa obywatelskiego.

Źródło: OBWE/ODIHR ↗
2022

Wojna Rosji przeciwko Ukrainie

Rada UE uznała działania władz białoruskich za współudział w rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie.

Źródło: Rada UE ↗
2025

Wybory i reakcja międzynarodowa

OBWE/ODIHR ponownie nie wysłała misji obserwacyjnej z powodu braku zaproszenia na czas. UE rozszerzyła sankcje.

Źródło: OBWE/ODIHR ↗
2026

Trwające represje

Międzynarodowi eksperci nadal dokumentują prześladowania krytyków władz. Poszczególne przypadki należy weryfikować z uwzględnieniem daty źródła.

Źródło: Biuro Praw Człowieka ONZ ↗

Zauważyłeś błąd? Sprawdź wydarzenie w źródle. Chronologia będzie uzupełniana dokumentami i świadectwami.